بانك جهانی و صندوق،بنزین دونرخی را بر سهمیه‌بندی ترجیح می دهند

نویدنو:12/4/1385

بانك جهانی و صندوق،بنزین دونرخی را بر سهمیه‌بندی ترجیح می دهند

سهمیه بندی یا دونرخی شدن بنزین، دو گزینه ای است كه ذهن مسئولان دولت نهم را در این روزها به خود مشغول كرده است و به نظر می رسد با توجه به حساسیتهای زیادی كه این تصمیم می تواند داشته باشد، بزرگترین چالش اقتصادی دولت نهم منتظر یك راه حل اساسی است كه كارشناسان باید بیش از گذشته دولت را در ارائه این راه حل یاری كنند.
بانك جهانی و صندوق بین المللی پول كه دو نهاد پولی بین المللی هستند، طی سالهای گذشته همواره توصیه های اقتصادی زیادی را به ایران داشته اند و یكی از مهمترین چالشهای اقتصادی ایران از نظر این دو نهاد جهانی ، اختصاص یارانه قابل توجه به سوخت بویژه بنزین در این كشور عنوان شده است.
*بانك جهانی: نظام فعلی یارانه بنزین در ایران به ضرر فقرا است
بانك جهانی اخیرا" در گزارشی از نظام یارانه ها در ایران، رویه فعلی اعطای یارانه به سوخت را به ضرر فقرا ارزیابی كرد و یكی از چالشهای مهم اقتصاد ایران را یافتن راهی برای هدفمند كردن یارانه های انرژی (بنزین) دانست كه بیش از ده درصد تولید ناخالص داخلی را شامل می شود.
در این گزارش توصیه شده است كه ایران با هدفمند كردن یارانه انرژی ، نظام یارانه ها را بهینه و اشتغالزا كند و آن را در جهت افزایش سرمایه گذاری بخش خصوصی كه موتور حیاتی رشد پایدار است، سوق دهد.
بانك جهانی تصریح می كند: مسئولان ایرانی علیرغم این كه در خصوص مسایل سیاسی با یكدیگر اختلاف نظر دارند، اما همگی به این اجماع رسیده اند كه باید هر چه سریعتر برنامه های اصلاحی را برای برطرف كردن این چالش اقتصادی در پیش بگیرند.
بنابراین گزارش، در حالی كه حمایتهای دولت ایران از مردم با استفاده از نظام فعلی یارانه ها تا حدودی موثر است، اما این یارانه ها مشخصا" قشر فقیر جامعه را مورد هدف قرار نمی دهد و از طرف دیگر بسیار پر هزینه است. بر اساس گزارش بانك جهانی، یارانه های پرهزینه در ایران مخصوصا" یارانه به انرژی و سوخت به خوبی نصیب فقرای جامعه قرار نمی شود و فقرا از آن بهره ای نمی برند.
*بانك جهانی: حذف یارانه سوخت در ایران مصرف را تا ۵۰ درصد كاهش خواهد داد
بانك جهانی در گزارشی از وضعیت انرژی در ایران اعلام كرد: حذف یارانه انرژی در ایران مصرف انواع انرژی را تا سال ۲۰۱۴ میلادی تا ۵۰ درصد كاهش خواهد داد.
به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، بانك جهانی با اعلام این كه مصرف انرژی در ایران در حال حاضر معادل ۱۵۵۶ میلیون بشكه نفت خام در سال است، پیش بینی كرد، حذف یارانه ها مصرف انرژی را به معادل ۷۸۹ میلیون بشكه نفت در سال ۲۰۱۴ میلادی كاهش دهد.
این گزارش افزود: اصلاح روند قیمت گذاری انرژی در ایران مصرف را در سال ۲۰۱۹ میلادی به سطح مصرف انرژی در سال ۲۰۰۱ میلادی كاهش خواهد داد. بانك جهانی با تاكید براین كه منافع زیادی در حذف یارانه انرژی وجود دارد، اضافه كرد: اگر مسئولان ایرانی نمی توانند استراتژی جامعی را در خصوص اصلاح قیمت گذاری انرژی و حذف یارانه ها در پیش بگیرند، لااقل می توانند با حذف یارانه سوخت خودروها قدم مهمی بردارند. بنابراین گزارش، مصرف سرانه انرژی در ایران از معادل ۲ میلیون بشكه نفت در سال ۱۹۶۵ به معادل ده میلیون بشكه نفت در سال جاری افزایش یافته است كه این رقم در مقایسه با كشورهای صنعتی و پرجمعیت جهان قابل قبول نیست. بانك جهانی با اعلام این كه بازار داخلی انرژی در ایران تا حد زیادی با یارانه حمایت می شود، اعلام كرد: تنها در سال ۲۰۰۱ میلادی بیش از ۱۵ میلیارد دلار معادل ۸/۱۷ درصد ارزش تولید ناخالص داخلی این كشور به یارانه انرژی اختصاص یافت كه این میزان یارانه نه تنها در انتخاب مصرف كننده اخلال ایجاد می كند، بلكه خسارتهای زیست محیطی قابل توجهی را در پی خواهد داشت. این گزارش تصریح كرد: در صورتی كه روند فعلی قیمت گذاری انرژی و اعطای یارانه ها در سالهای آتی دنبال شود، در سال ۲۰۱۹ میلادی برآورد می شود،بیش از ۳۵ میلیارد دلار معادل ۲۰ درصد تولید ناخالص داخلی برای یارانه به انرژی مورد نیاز باشد.
* صندوق بین المللی پول: ایران سالانه ۱۶ میلیارد دلار به یارانه سوخت اختصاص می‌دهد
صندوق بین المللی پول معتقد است، ایران سالانه ۱۶ میلیارد دلار به یارانه سوخت اختصاص می‌دهد كه این یارانه‌ها به مسأله آلودگی هوا و ترافیك دامن زده است.
به گزارش فارس، مسئولان ایرانی مخالف به كارگیری سیاستهای صندوق بین‌المللی پول در ایران هستند، ولی صندوق بین‌المللی پول در سالهای اخیر اصلاحات اقتصادی در ایران را قابل تحسین دانست.
در حالی كه مسئولان ایرانی حذف یارانه سوخت را موجب افزایش نرخ تورم ارزیابی می كنند، صندوق بین‌المللی پول از ایران خواسته تا از منافع قیمت‌ بالای نفت برای كاهش یارانه سوخت و كسری بودجه استفاده كند.
*صندوق بین‌المللی پول: قیمت گذاری دوگانه سوخت را پیشنهاد می كنیم
صندوق بین‌المللی پول اخیرا" در گزارشی اعلام كرد: با توجه به اینكه اقشار كم‌درآمد در جوامع درحال توسعه از جمله ایران قادر به خرید اتوموبیل نیستند لذا یارانه‌های سوخت در این جوامع عمدتا به نفع ثروتمندان است. صندوق بین‌المللی پول با اعلام این كه بسیاری از كشورهای درحال توسعه مبالغ هنگفتی را صرف پرداخت یارانه‌ های مستقیم یا غیرمستقیم به مصرف بنزین می‌كنند، پرداخت یارانه‌های سنگین سوخت در كشورهای در حال توسعه از جمله ایران را یكی از دلایل تقاضای فزاینده برای این ماده در این كشورها دانست .
در این گزارش با توجه به این مسله و باتوجه به افزایش بیش از پیش قیمت سوخت بر لزوم قطع یارانه‌های سوخت دركشورهای درحال توسعه تاكید شده است و برای كاهش آثار منفی ناشی از قطع یارانه‌های سوخت بر زندگی مردم فقیر اتخاذ سیاست‌های حمایتی از این اقشار از جمله كاهش مالیات‌ها و یا قیمت‌گذاری دوگانه درمورد سوخت پیشنهاد شده است. بر اساس این گزارش، تولید‌كنندگان نفت ركوردار پرداخت یارانه‌های سوخت درجهان هستند. این كشورها هر ساله مبالغ هنگفتی از بودجه خود را به پرداخت یارانه‌های سوخت اختصاص می‌دهند. این رقم درجمهوری اسلامی ایران ۳۴ سنت است . این در حالی است كه هر گالن بنزین در كشورهای صنعتی بالغ بر ۹۵/۴ دلار درهر گالن است. صندوق بین‌المللی پول در ادامه گزارش خود افزایش بی‌رویه تقاضا برای سوخت را یكی از اثرات منفی ناشی از پرداخت یارانه‌های گسترده سوخت دركشورهای درحال توسعه دانسته است و به این كشورها هشدار داده است اگر سیاست‌های خود در زمینه‌ پرداخت یارانه‌های سوخت را تغییر ندهند با تقاضای روزافزون برای سوخت مواجه خواهند شد. سیاست پرداخت یارانه‌های سوخت در كشورهای در حال توسعه باعث خواهد شد تا میزان تقاضا برای سوخت در این كشورها از یك سوم كل تقاضا ی جهانی در سال ۲۰۰۴ به یك دوم تقاضای جهانی در سال ۲۰۳۰ برسد.
بر اساس پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول میزان تقاضا برای سوخت در كشورهای نفتی خاورمیانه و شمال آفریقا تا سال ۲۰۳۰ بیش از ۷۳ درصد افزایش پیدا خواهد كرد و این درحالی است كه میزان افزایش تقاضا برای سوخت در كشورهای صنعتی تنها ۱۷ درصد خواهد بود.
*ایران و عراق به دلیل سوخت ارزان كانون قاچاق سوخت خاورمیانه هستند
بانك جهانی با اشاره به ارزان بودن فرآورده های نفتی در عراق و ایران و همچنین كنترل ضعیف مرزها اعلام كرد، این دو كشور كانون های قاچاق سوخت در منطقه خاورمیانه هستند.
طی تحقیقی كه در مورد ۱۷ كشور خاورمیانه و شمال آفریقا انجام شده است عراق به عنوان نخستین كشور منطقه از نظر ارائه بنزین و گازوئیل ارزان قیمت به شهروندان خود شناخته شده است. قیمت هر لیتر بنزین در این كشور سه سنت و هر لیتر گازوئیل یك سنت است. پس از این كشور ایران دومین كشور از نظر قیمت گازوئیل و سومین كشور از نظر قیمت بنزین شناخته شده است. قیمت هر لیتر گازوئیل در ایران بالغ بر دو سنت و هر لیتر بنزین ۹ سنت می باشد. در میان كشورهای این منطقه تركیه گران ترین كشور از نظر قیمت گازوئیل و بنزین شناخته شده است.در حالی كه ایران و عراق به عنوان كانون های قاچاق سوخت در منطقه شناخته شده تركیه نیز به مهمترین مقصد محموله های سوخت قاچاق تبدیل شده است. قیمت سوخت در تركیه بیش از ده برابر قیمت سوخت در ایران و عراق است.قیمت گازوئیل در این كشور ۱۱۲ سنت و قیمت بنزین در بالغ بر ۱۴۴ سنت اعلام شده است. كشورهای عربی واقع در حاشیه جنوبی خلیج فارس به ویژه امارات متحده عربی و همچنین پاكستان از دیگر مقاصد صادراتی سوخت قاچاق از ایران و عراق هستند. قیمت بنزین در كشورهای مختلف منطقه به ترتیب عبارت است از عراق سه سنت، لیبی هشت سنت، ایران۹سنت، مصر ۱۰سنت، الجزایر۱۵سنت، یمن ۱۹سنت، قطر۲۱سنت، كویت۲۴سنت، عربستان۲۴سنت، بحرین۲۷سنت، امارات۲۸سنت، عمان۳۱سنت، تونس ۳۹سنت، سوریه۴۶سنت، اردن۶۱سنت، مراكش۷۰سنت، لبنان ۷۱سنت و تركیه ۱۴۴ سنت.
قیمت گازوئیل در این كشورها نیز عبارت است از عراق یك سنت، ایران دو سنت، لیبی۹سنت، یمن ۹سنت، عربستان ۱۰سنت، سوریه۱۳سنت، قطر۱۶سنت، بحرین۱۹سنت، اردن۱۹سنت، كویت۲۴سنت، عمان۲۶سنت، مصر۲۸سنت، امارات۲۸سنت، الجزایر۳۲سنت، لبنان۴۳سنت، تونس ۶۸سنت و تركیه ۱۱۲ سنت.

منبع : آفتاب

بازگشت به صفحه نخست